Zeynep UYSAL‘la “Türk Edebiyatında Öykünün Serüveni: Yazarın Okurun ve Metnin Yolculuğu”

4,850.00

Açıklama

Boğaziçi Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı bölümünde lisans ve yüksek lisans eğitimini tamamladı. 1999 yılında Marmara Üniversitesi Türkiyat Enstitüsü Yeni Türk Edebiyatı anabilim dalından doktora derecesini aldı. 2001-2003 yılları arasında Oxford Üniversitesi Şarkiyat Enstitüsü’nde misafir öğretim üyesi olarak çalıştı. Makaleleri çeşitli dergilerde yayımlandı. Olağanüstü Masaldan Çağdaş Anlatıya: Muhayyelat-ı Aziz Efendi adlı kitabı 2006 yılında Boğaziçi Üniversitesi Yayınları’ndan çıktı. Edebiyatın Omzundaki Melek: Edebiyatın Tarihle İlişkisi Üzerine Yazılar adlı derlemesi 2011 yılında, Metruk Ev: Halit Ziya Romanında Modern Osmanlı Bireyi adlı çalışması 2014 yılında İletişim Yayınları tarafından yayımlandı. 2001 yılından beri Boğaziçi Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı bölümünde öğretim üyesi, 2014 yılından beri Boğaziçi Üniversitesi Nazım Hikmet Kültür ve Sanat Araştırma Merkezi yönetim kurulu üyesidir.

Türk Edebiyatında Öykünün Serüveni: Yazarın Okurun ve Metnin Yolculuğu

Bu seminer dizisinde “edebiyat okuyarak hayatı anlayabilir miyiz”, “nasıl daha iyi bir eleştirel okur oluruz”, “yazmak için okumalı mıyız” gibi sorulardan hareketle kurmacanın temel kavramlarını çağdaş öyküler üzerinden tartışacak; yaratıcı ve eleştirel bir okurluk için gerekli edebi araç ve yöntemleri ortaya koymaya çalışacağız. Olay örgüsü, anlatıcının konumu, karakter, ortam gibi kurmacanın unsurları; metnin anlamı, metin ve okur ilişkisi; tarihsel ve politik bağlam gibi kavram ve sorunsalları ayrıntılı olarak inceleyecek; bireyin hikâyesinin merkezde olduğu realist anlatıdan temsil kavramının sorunsallaştırıldığı modernist metinlere ve gerçekliğin bir yanılsamadan ibaret olduğu oyuncu postmodernist anlatıya uzanan edebiyat serüvenini  Sabahattin Ali’den Ahmet Hamdi Tanpınar’a, Sait Faik’ten Nezihe Meriç’e, Sevim Burak’tan Füruzan’a, Bilge Karasu’dan Murathan Mungan’a Türkiye’de öykünün tarihine paralel olarak ele alacağız.

 

  1. Neden Hikâye Anlatırız? Hikâye anlatıcılığından modern öyküye uzanan süreci, hikâyenin hikâyesini konuşacağız. Öykü türünün roman türünden neden ayrı bir tür olduğunu, sayfa sayısı dışında bu ayrıma neden olan öyküye has olan unsurları çağdaş öykü kuramları eşliğinde tartışacak; neden ve nasıl hikâye anlatıyoruz sorusuna cevap vermeye çalışacağız.
  2. Anın ve Gerçeğin Hikâyesi: Türk edebiyatında geleneksel hikâyeden modern öykü türüne geçişin tarihine bakacağız. Ardından Türkçede modern öykünün kurucu isimlerinden Memduh Şevket Esendal ve Sabahattin Ali’nin öyküleriyle gerçekçi ve toplumcu gerçekçi öykünün öne çıkan özellikleri üzerinde duracağız.
  • İzlenimcilik ve Küçük İnsan: Dünya edebiyatında izlenimci kısa öykünün ustası kabul edilen Chekhov öykücülüğünü, izlenimciliğin edebiyattaki rolünü konuşacak ve ardından Türkçede modern öykünün bir başka kurucu ismi Sait Faik Abasıyanık’ın öyküleriyle şehirli modern bireyin, küçük insanların hikâyesine odaklanacağız.
  1. Tekinsizlik ve Rüya Anlatıları:T. Hofmann’dan Edgar Alan Poe’ya doğaüstünün, rüyaların ve nihayet bilinçdışının modern öyküde nasıl ele alındığını inceleyecek ve Türk edebiyatında rüya ve bilinçdışı kavramları üzerine öykülerini inşa etmiş Ahmet Hamdi Tanpınar’ın bu kez bir uzun öyküsünü tartışacağız.
  2. Taşradan Şehre: Edebiyatımızda taşranın, taşra sıkıntısının nasıl öyküleştirildiğini, taşra ile modern bireyin ilişkisini Yusuf Atılgan öykülerinden örnekledikten sonra Nezihe Meriç’le şehirli kadınların şehirde ya da taşradaki sıkışmışlıklarını modernist unsurlarla yüklü öyküleriyle ele alacağız.
  3. Sınıfsallık ve Cinsiyet: Toplumcu gerçekçi duyarlıklarla biçimsel arayışlarını sürdüren Firuzan’ın taşrasını, yoksullarını ele aldıktan sonra Tomris Uyar’ın farklı sınıfsal katmanlardan kadınların ve erkeklerin incelikli hikâyelerini nasıl anlattığını inceleyeceğiz.
  • İmge ve Doğa: Modernist, postmodernist arayışlarla biçimlenen, insanın ve insandışı varlıkların, yeryüzünün, doğanın, doğaüstünün dahil olduğu öyküleri ve zengin imgesel diliyle Bilge Karasu’nun avangart öykücülüğünü konuşacağız.
  • Parçalanmış Bireyler, Ötekiler: Parçalı, kopuk, imge yüklü metinleriyle realist öykü anlayışının tamamen karşısında duran, yoğun biçimsel arayışların ardında Türkiye tarihinin konuşulmayan anlarına, olaylarına göndermeler yapmaktan çekinmeyen Sevim Burak’ın öyküleriyle modernist öykünün toplumsal bağlarını inceleyeceğiz.
  1. İktidar, Aile ve Tarih: Türk edebiyatının korkusuz yazarı Leyla Erbil’in yaşanan her anla, ülkesinin geçmişiyle, iktidarla, aileyle hesaplaşan, dilin sürekli isyan ettiği öykülerini incelerken çağdaş sinema ve dünya edebiyatıyla nasıl ilişkilendiğini örnekleyeceğiz.
  2. Kahraman ve Metinlerarasılık: Hamlet’ten yeraltı insanına pek çok kurmaca kahramanla ilişki kuran karakterleriyle, Türkçe edebiyatta tutunamayanlığın yaratıcısı Oğuz Atay’ın uzun öykülerini kaynaklarıyla, metinlerarası özellikleriyle birlikte ele alacağız.
  3. Şiir ve Üstkurmaca: Şairliğini imgesel diliyle öykülerine taşıyan, parçalı, katmanlı anlatılar kuran Murathan Mungan’ın bu çok katmanlı meta-kurmacalarını parçalarına ayırarak inceleyecek ve görünenin ardına gizlediklerini ortaya koymaya çalışacağız.

Okunacak Öyküler:

Memduh Şevket Esendal, “Hayat Ne Tatlı”. Hikâyeleri içinde.

Sabahattin Ali, “Ayran”, “Hanende Melek”. Büyümenin Tarihi veya hikâyeleri içinde.

Sait Faik, “Mahalle Kahvesi”, “Yılan Uykusu”. Mahalle Kahvesi ve Alemdağ’da Var Bir Yılaniçinde.

Ahmet Hamdi Tanpınar, “Abdullah Efendi’nin Rüyaları” Bütün Hikâyeleri içinde.

Yusuf Atılgan, “Bodur Minareden Öte”, “Saatlerin Tıkırtısı”. Bütün Hikâyeleri içinde.

Nezihe Meriç, “Boşlukta Mavi”, “Bozbulanık”. Hikâyeler içinde.

Bilge Karasu, “Avından El Alan”, “Geceden Geceye Arabayı Kaçıran Adam”. Göçmüş Kediler Bahçesi içinde.

Oğuz Atay, “Beyaz Mantolu Adam”, “Korkuyu Beklerken”. Korkuyu Beklerken içinde.

Sevim Burak, “Sedef Kakmalı Ev”, “Yanık Saraylar”. Yanık Saraylar içinde.

Leyla Erbil, “Vapur”, “Diktatör”. Hallaç ve Gecede içinde.

Firuzan, “Nehir”, “Taşralı”. Hikâyeleri içinde.

Tomris Uyar, “Gecegezen Kızlar”, “Sevdadır” Gecegezen Kızlar içinde.

Murathan Mungan, “Binali ile Temir”, “Yılan ve Geyiğe Dair”. Cenk Hikâyeleri içinde.

Tarih
18 Ekim 2022
27 Aralık 2022
Salı günleri
Saat: 19:30 – 21:30
Süre: 11 Hafta
Not: Dersler online olarak yapılacaktır.